AİHM kararı sonrası Osman Kavala ve Tayfun Kahraman için gözler yerel mahkemede

Gezi davası kapsamında verilen iki ayrı hak ihlali nedeniyle yeniden gözler yeniden İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nde çevrildi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Daire, iş insanı Osman Kavala'nın başvurusu üzerine 25 Ağustos'ta altı ayrı temel hakka ilişkin ihlal kararına imza atmıştı.

Bu karar üzerine Osman Kavala, mahkemeye başvurarak yeniden yargılanma talep etti. Mahkeme ise Adalet Bakanlığı'na müzekkere yazarak, kararın tercümesini istedi.

DW Türkçe'nin aldığı bilgiye göre, Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı, AİHM'in Osman Kavala'ya ilişkin verdiği hak ihlali kararının 160 sayfalık Türkçe tercümesini tamamladı. Bakanlık, tercümeyi İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'ne gönderdi.

Mahkeme, yeniden yargılama talebine ilişkin İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın görüşünü isteyecek.

Daha sonra, Kavala'nın yeniden yargılama talebi karara bağlanacak.

Mahkeme, esasa girerse özellikle AİHM kararındaki Kavala'nın eylemleriyle Gezi'deki şiddet eylemleri arasındaki somut bağın olmadığı gerekçesini ele alacak.

AİHM'in temel itirazı ne?

AİHM temel olarak, Türkiye'deki soruşturma makamlarının Kavala'nın Gezi Parkı olaylarıyla veya darbe teşebbüsüyle bağlantılı şiddet eylemlerine somut olarak karıştığını ortaya koymadığı eleştirisini getirmişti.

Kararda, ulusal mahkemelerin suçun oluştuğunu kabul ederken, bireyselleştirilmiş şiddet eylemlerini değil, esas itibarıyla başvuranın sivil, dernek ve siyasi faaliyetleri kapsamında kalan eylemlerini dikkate aldığı anımsatılmıştı. AİHM, Gezi davasının öncelikli olarak şiddet eylemlerini cezalandırmayı amaçlamadığını, esasen kamusal tartışma ve sivil topluma katılım kapsamındaki faaliyetlerin gerçekleştirilmesini cezalandırmaya ve caydırmaya yönelik olduğunu değerlendirmişti.

Kavala hakkında makul şüphe bulunmadığını ve bu hususun, başvuranı susturmak amacını taşıdığını belirten AİHM, yargılamayı "siyasi" olarak nitelendirmiş ve Kavala'nın tahliyesini istemişti.

AYM'in de tespitleri benzer

Benzer bir eleştiri, Anayasa Mahkemesi'nin Tayfun Kahraman'a ilişkin açıkladığı ikinci hak ihlali kararında da yapıldı. Anayasa Mahkemesi kararında, Tayfun Kahraman'ın eylemleriyle Gezi Parkı gösterileri kapsamında yaşanan şiddet olayları arasındaki illiyet bağının yeterli bir gerekçeyle ortaya konulmadığını vurguladı.

Tayfun Kahraman'ı da görüşecek

AYM'nin kararının ardından İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Tayfun Kahraman hakkında verilen ikinci hak ihlali kararını da görüşecek. Yüksek Mahkeme, kararında Kahraman'ın yeniden yargılanmasını istedi.

Yerel mahkeme, Osman Kavala ve Tayfun Kahraman kararlarını birlikte ele alabileceği gibi ayrı ayrı da değerlendirebilecek.

Mahkeme, ihlal kararlarına uyarsa yeniden yargılama kararı verecek ve infazları durduracak. Bu, iki ismin hükümlü statülerinin sona ermesi demek.

Ancak bu noktada Kavala ve Kahraman'ın tahliye edilip edilmeyeceği yerel mahkemenin yetkisinde.

Mahkeme, yeniden yargılama kararı verdikten sonra sanıkların tutukluluk hallerinin devamına da karar verebilir.

9 yıldır cezaevinde

Osman Kavala, Gezi Parkı davasında "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ni ortadan kaldırmaya teşebbüs" iddiasıyla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılmıştı. 18 Ekim 2017'de gözaltına alınan Kavala, yaklaşık 9 yıldır cezaevinde tutuluyor.

Gezi Parkı davasında "hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım" suçundan 18 yıl hapis cezasına mahkûm edilen Tayfun Kahraman ise yaklaşık 4,5 yıldır cezaevinde bulunuyor.