Cezaevlerinde kapasite 130 bin kişi aşıldı: Yer yatakları, üç katlı ranzalar, çocuklara beşik yok

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'nun (TİHEK) 2026'da yayımladığı ziyaret raporları, cezaevlerindeki barınma koşullarına ilişkin sorunları ortaya koydu. Bazı kurumlarda mahpusların yerde uyuduğu, çocuklara ayrı yatak verilmediği, sıcak su ve sağlık hizmetlerine erişimde sorunlar yaşandığı belirlendi.

Türkiye'deki 402 ceza infaz kurumunun toplam 304 bin 184 kişilik kapasitesine karşılık, Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği'nin (CİSST), Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü'nün 2 Ekim 2026'da yayımladığı verilerden hazırladığı istatistiklere göre 434 bin 337 mahpus bulunuyor. Cezaevlerindeki nüfus, kapasiteyi 130 bin 153 kişiyle yüzde 42,8 aşıyor.

TİHEK'in 2026 tarihli raporlarında, ağırlıklı olarak 2025'te yapılan ziyaretlerde tespit edilen kapasite aşımı, yetersiz yatak ve dolaplar ile hijyen sorunları yer aldı.

Üç katlı ranzalar, yerde yatan mahpuslar

Ordu E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda 750 kişilik artırılmış kapasiteye karşılık 998 mahpus bulunduğu belirlendi. Koğuşlarda yerde yatanların olduğu, bazı ranzaların ihtiyacı karşılamak amacıyla üç katlı hale getirildiği görüldü. İki veya üç mahpusun aynı dolabı kullandığı da kaydedildi.

Mardin Midyat M Tipi Açık Ceza İnfaz Kurumu'nda ise artırılmış kapasite 200 olmasına rağmen 266 kayıtlı mahpus bulunuyordu. Yaklaşık 24 metrekarelik odalarda bazı mahpusların yerde yattığı, dolapların paylaşıldığı tespit edildi. Sıcak suyun ancak sabah saat 04.00'te verildiği, yangın algılama sisteminin bulunmadığı belirtildi.

Kadın cezaevlerinde çocuklara ayrı yatak yok

Kayseri Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda 498 kişilik artırılmış kapasiteye karşılık 559 mahpus bulunuyor. Anneleriyle kalan 36 çocuk için ayrı yatak veya beşik olmadığı, bazı mahpusların yerde uyuduğu belirtildi.

Bursa Yenişehir Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda da çocukların anneleriyle aynı yatakta yattığı, ilave yatakların ücret karşılığında sağlandığı belirlendi. TİHEK, bazı çocuklarda yetersiz beslenmeye işaret eden bulgular da gözlemledi.

Bursa'daki incelemede, son bir yılda 31 kendine zarar verme eylemi yaşandığı, ancak intihar vakası bulunmadığı kaydedildi. Raporda bu olaylar 31 ayrı intihar girişimi olarak tanımlanmadı.

460 kişilik cezaevinde 705 mahpus

Mersin Tarsus Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda 460 kişilik artırılmış kapasiteye rağmen 705 mahpus bulunduğu, bunlardan 437'sinin kronik rahatsızlığı olduğu belirtildi. Kurumda anneleriyle kalan 35 çocuk da bulunuyordu.

TİHEK heyeti, bazı mahpusların yer yataklarında uyuduğunu ve dolaplarını paylaştığını tespit etti. Mahpuslar, sıcak suyun günde bir saat verilmesinin yetersiz olduğunu bildirdi.