Demokratlar Teksas'ta 38 yıl sonra Senato seçimini kazandı

ABD'de 3 Kasım'da düzenlenen ara seçimlerde, Başkan Donald Trump'ın partisi Cumhuriyetçiler, uzun yıllardır güçlü oldukları Teksas eyaletinde önemli bir yenilgi aldı. Muhalefetteki Demokrat Parti'nin adayı James Talarico, Trump'ın desteklediği Ken Paxton'ı yenerek ülkenin yasama organı Kongre'nin iki kanadından biri olan Senato'ya seçildi.

Böylece Demokratlar, Teksas'ta 38 yıl aradan sonra ilk kez bir Senato seçimini kazandı.

James Talarico, Trump'ın desteklediği Cumhuriyetçi Ken Paxton'ı yenerek Teksas'ta 1988'den bu yana Senato seçimini kazanan ilk Demokrat oldu. Hayat pahalılığı ve yolsuzluk eleştirilerine odaklanan Talarico, Elon Musk'ın da destek verdiği rakibini geride bıraktı.

Cumhuriyetçilerin uzun yıllardır elinde tuttuğu sandalyeyi partisinin hanesine yazdıran Talarico, Teksas'ın başkenti Austin'deki zafer konuşmasında, Trump ve Musk'ın desteğiyle yarışan rakibine karşı mücadelesini Davut ile Golyat hikâyesine benzetti.

"Bu yarışta kendi Golyatlarımızla karşı karşıya geldik: Dünyanın en zengin insanı, dünyanın en güçlü insanı ve Washington'daki tüm siyasi düzen" diyen Talarico, destekçilerine seslenerek "Teksas halkı benim sapanımdı ve bu gece Golyat'ı yendik," ifadelerini kullandı.

Sonuç, Trump'ın iki yıl önceki başkanlık seçimlerinde çift haneli farkla kazandığı ve Cumhuriyetçilerin kalelerinden biri kabul edilen eyalette önemli bir siyasi değişime işaret etti. Talarico, Teksas'ta 1988'den bu yana Senato seçimini kazanan ilk Demokrat olurken, eyaleti 1993'ten bu yana Senato'da temsil edecek ilk Demokrat unvanını da elde etti.

37 yaşındaki Talarico, Cumhuriyetçi Parti ön seçimlerinde Paxton'a yenilen 74 yaşındaki Senatör John Cornyn'in koltuğunu devralacak. Eski bir ortaokul öğretmeni ve Teksas eyalet meclisi üyesi olan Talarico'nun, göreve başladığında Senato'nun en genç üyesi olması bekleniyor.

Demokratların onlarca yıllık arayışı sonuç verdi

Talarico'nun zaferi, Demokratların uzun süredir Teksas'ta Cumhuriyetçilerin üstünlüğünü kırmak için yürüttüğü kampanyalarda elde ettiği en önemli sonuçlardan biri oldu.

Eyalette Senato seçimini kazanan son Demokrat, 1988'de yeniden seçilen Lloyd Bentsen'di. Bu tarih, Talarico'nun doğumundan bir yıl öncesine denk geliyor.

Demokratlar, önceki seçimlerde de Teksas'ta büyük umutlar beslemiş ancak sandıkta bekledikleri sonuca ulaşamamıştı. Beto O'Rourke'un 2018'de Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz'a karşı yürüttüğü kampanya, ülke genelinde ilgi ve yoğun mali destek toplamasına rağmen yenilgiyle sonuçlanmıştı.

Bu kez Paxton'ın adaylığı, Talarico'nun Cumhuriyetçi ve bağımsız seçmenlere ulaşmasını kolaylaştırdı. Associated Press'in değerlendirmesine göre sonuç, Demokratlara uzun süredir kazanmakta zorlandıkları eyaletlerde izleyebilecekleri bir kampanya modeli de sunabilir.

'Kavga sağ ile sol arasında değil'

Bir Baptist vaizin torunu olan ve Presbiteryen ilahiyat eğitimi alan Talarico, kampanyasında kültürel ve toplumsal değerler üzerinden yürütülen tartışmalardan uzak durmaya çalıştı. Bunun yerine hayat pahalılığına, ekonomik eşitsizliğe ve büyük bağışçıların siyaset üzerindeki etkisine odaklandı.

Seçmenlere, ABD'deki en büyük ayrımın "sağ ile sol arasında değil, yukarıdakilerle aşağıdakiler arasında" olduğunu söyledi.

Cumhuriyetçi Parti'yi bir bütün olarak hedef almaktan kaçınan Talarico, özellikle Cumhuriyetçilere oy veren ancak ekonomik koşullardan memnun olmayan seçmenlere seslendi. TikTok'ta milyonlarca kez izlenen videoları da mesajının geniş kitlelere ulaşmasını sağladı.

Talarico, artan yaşam maliyetleriyle siyasi yolsuzluk arasında bağ kurarak milyarderlerin siyaseti büyük paralarla yönlendirdiğini ve bunun bedelini sıradan Amerikalıların ödediğini savundu. Paxton'ın büyük bağışçılardan aldığı desteği de bu eleştirinin merkezine yerleştirdi.

Kampanya reklamlarında ise Paxton'ın geçmişte karşı karşıya kaldığı yolsuzluk iddiaları ve soruşturmalar öne çıkarıldı.

Paxton'ın geçmişi kampanyanın merkezindeydi

Teksas'taki yarış, bir yönüyle seçmenlerin Paxton'ın başsavcılık dönemini ve yıllardır gündemde olan hukuki ve kişisel tartışmaları değerlendirdiği bir seçime dönüştü.

Paxton, görevini siyasi bir bağışçıya yardım etmek için kötüye kullandığı suçlamaları üzerine, kendi partisinin kontrolündeki Teksas Temsilciler Meclisi tarafından azil sürecine tabi tutulmuştu. Ancak eyalet Senatosu'ndaki yargılama sonunda aklanmıştı.

Eski yardımcılarının iddialarını federal yetkililere bildirmesinin ardından yürütülen yolsuzluk soruşturması da kampanyada yeniden gündeme geldi. Paxton hakkında bu soruşturma kapsamında suçlama yöneltilmedi.

Paxton'ın siyasi geçmişinde, 2015'te karşı karşıya kaldığı menkul kıymet dolandırıcılığı suçlamaları da bulunuyordu. Eşi, eyalet senatörü Angela Paxton'ın 2025'te boşanma başvurusunda bulunması ve aldatma iddiaları da seçim kampanyası sırasında tartışılan konular arasındaydı.

Daha önce bu tartışmalara rağmen siyasi gücünü koruyan Paxton, kariyerinin en önemli seçimlerinden birinde aynı dayanıklılığı gösteremedi.

Trump'ın desteği yeterli olmadı

Cumhuriyetçi Parti'nin Senato'daki önde gelen isimleri, ön seçimler sırasında Paxton'ın adaylığının Teksas'taki sandalyeyi riske atabileceği uyarısında bulunmuştu. Trump ise Cornyn yerine kendisine sadık bir siyasi müttefik olan Paxton'ı destekledi.

Ön seçimlerden galip çıkan Paxton, genel seçim kampanyasında Cumhuriyetçileri kendi etrafında birleştirmekte zorlandı. Trump, Cumhuriyetçi seçmeni sandığa çekmek için kampanyanın son döneminde Teksas'a giderek destek verdi ancak bu çaba sonucu değiştirmedi.

Paxton, Talarico ile tartışma programına katılmaktan kaçınırken rakibini Teksas için fazla solcu ve aşırı liberal bir aday olarak göstermeye çalıştı.

Kampanya reklamlarında Talarico'nun geçmişte Tanrı'yı ikili cinsiyet kategorilerinin dışında tanımlayan sözleri ve altı cinsiyet bulunduğuna ilişkin açıklamaları kullanıldı. Talarico ise bu sözlerini daha sonra "utandırıcı" olarak nitelendirdi.

Yarım milyar doları aşan reklam harcaması

Teksas'taki Senato yarışı, ara seçimlerin en pahalı mücadelelerinden biri oldu. Reklam harcamalarını izleyen AdImpact'in verilerine göre yarış için yapılan toplam reklam harcaması 500 milyon doları aştı.

Bu harcamaların büyük bölümü, yaklaşık 31 milyon nüfusuyla ABD'nin en kalabalık ikinci eyaleti olan Teksas'ta Paxton'a destek sağlamak için kullanıldı.

Teksas'ta yaşayan Elon Musk, Cumhuriyetçilerin Senato kampanyalarını destekleyen Senate Leadership Fund adlı siyasi eylem komitesine toplam 158 milyon dolar bağışladı. Komite de aynı tutarı Paxton'ı destekleyen Texas PAC adlı gruba aktardı.

Musk ayrıca Paxton'a destek veren Lone Star Liberty PAC'e 10 milyon dolar daha sağladı. Bu kaynaklar, eyalet genelinde Talarico'yu hedef alan reklam kampanyalarının finansmanında kullanıldı.

Talarico ise rakibine verilen bu büyük mali desteği, siyasette güçlü çıkar gruplarının etkisinin sınırlandırılması gerektiği yönündeki mesajını güçlendirmek için kullandı ve kampanyasını sık sık "Teksas satılık değil," ifadeleriyle yürüttü.