Fon tasfiyelerinde toplam ödeme tutarı açıklandı: Fahiş kazanç sağlayanlar kapsam dışı bırakıldı

Türkiye’yi sarsan fon vurgununda yüz binlerce yatırımcının parasını geri alma süreci devam ederken, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı son ödeme bilançosunu açıkladı. 30 Ekim itibarıyla 100 yatırım fonunda toplam 97 milyar 300 milyon liralık ödeme gerçekleştirildi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında toplanan Dokuzuncu Fon Koordinasyon Kurulu’nun ardından yapılan açıklamaya göre, ödemeler 247 bin 839 yatırımcı kaydına ulaştı. Ancak açıklamanın en önemli ayrıntısı, 178 bin 537 tekil yatırımcının ana parasının karşılandığının bildirilmesi oldu.

Bu kişilere nakit ve fon varlıklarının devri yoluyla yaklaşık 76 milyar liralık ödeme yapıldı.

178 bin 537 yatırımcının ana parası karşılandı

İletişim Başkanlığı, ana parasını geri alan yatırımcıların sayısını ilk kez bu açıklıkta ortaya koydu.

Resmî açıklamada şu ifadeler kullanıldı: “Bugüne kadar ilgili kurumlarımızın koordinasyonunda yürütülen olağan ve olağanüstü tasfiye süreci kapsamında, 178.537 tekil yatırımcıya nakdi ve ayni olarak yaklaşık 76 milyar TL ödeme yapılmış ve bu yatırımcıların anapara tutarları ödenmiştir.”

Burada iki farklı veri bulunuyor. Toplam 247 bin 839 yatırımcıya yapılan ödemeler, fonlar bazındaki ödeme kayıtlarını gösterirken, 178 bin 537 sayısı ana parası karşılanan farklı yatırımcıların sayısını ifade ediyor. Bu nedenle iki sayı arasındaki farkı doğrudan ana parasını alamayan yatırımcı sayısı olarak değerlendirmek doğru değil. Toplam kaç kişinin hâlâ ana parasını beklediği ise açıklamada belirtilmedi.

100 fonda 97,3 milyar lira ödendi

Tasfiye sürecindeki ödemeler iki ayrı grupta gerçekleştirildi.

Olağan tasfiye kapsamındaki 93 fonda daha önce 68 milyar liralık ödeme yapılmıştı. 27 Ekim’de yürürlüğe giren 7596 sayılı Kanun’un ardından olağanüstü tasfiye kapsamındaki fonlarda da ilk ara ödemeler 30 Ekim’de başladı. Bu çerçevede Atlas, Pusula ve Tera Portföy’e ait fonlarda yatırımcıların hesaplarına 29,3 milyar lira yatırıldı.

Haksız kazanç sağlayanlara ara ödeme yapılmayacak

İletişim Başkanlığı’nın açıklamasında, ara ödemelerden yararlanamayacak yatırımcıların kimler olduğu da belirtildi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Yetkili kurumların yaptığı denetimler neticesinde haksız ve fahiş kazanç elde ettiği tespit edilen yatırımcılar ara ödeme kapsamı dışında bırakılmıştır.”

Buna göre, yetkili kurumlar tarafından işlemleri sonucunda haksız ve fahiş kazanç sağladığı tespit edilen yatırımcılar ara ödeme alamayacak. Ancak bu kapsamda kaç kişi ve şirketin bulunduğu, bunların kimler olduğu ve ne büyüklükte kazanç elde ettikleri açıklanmadı.

Fon soruşturmasında daha önce Tera, Pusula ve Hedef fonlarından toplam 187,6 milyar liralık kazanç elde ettiği belirlenen 214 kişi ve şirket incelemeye alınmıştı. Bu grubun tamamının haksız kazanç elde ettiği kesinleşmiş değil.

Öncelik küçük yatırımcıların

İletişim Başkanlığı, ara ödemelerin hangi sırayla yapılacağını da duyurdu. Buna göre ödemelere öncelikle para piyasası fonlarından başlanacak. Ardından fon katılma payı en düşük olan yatırımcılardan daha yüksek tutarda pay sahibi olanlara doğru ilerlenecek.

Amaç, mevcut kaynaklarla mümkün olduğunca fazla sayıda yatırımcının ödeme almasını sağlamak. 7596 sayılı Kanun kapsamında yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilmesine imkân tanınıyor. Ancak bu tutar herkes için koşulsuz devlet güvencesi anlamına gelmiyor.

Ödemeler fonlarda kalan varlıklar ve geri kazanılan kaynaklarla sınırlı. Kaynakların yetersiz kalması halinde ara ödeme tutarı da düşürülebiliyor. İletişim Başkanlığı, 3 Kasım haftasında ara ödemelere devam edileceğini bildirdi

Ana parasını alamayan yatırımcıların durumu belirsiz

Resmî açıklama, tasfiye sürecinde önemli miktarda ödeme yapıldığını ortaya koysa da bütün mağdurların zararlarının karşılandığını göstermiyor. Özellikle yüksek tutarlı yatırımı bulunan kişilerin alacaklarının ne kadarının ödenebileceği, fon varlıklarının satışından ve sorumlulardan yapılacak tahsilatlardan elde edilecek gelire bağlı.

Öte yandan fon soruşturmasında 30 Ekim itibarıyla 37 kişi tarafından toplam 18 milyar 340 milyon liralık gönüllü iade yapılmıştı. Ancak geri kazanılan bu paralar ile fonlarda kalan varlıkların, bütün yatırımcıların ana paralarını karşılamaya yetip yetmeyeceğine ilişkin kesinleşmiş bir bilanço bulunmuyor.

Devlet, fon mağdurlarının zararlarının tamamını Hazine’den karşılamayı taahhüt etmiyor. Dolayısıyla tasfiye ve tahsilat işlemleri sonunda kaynaklar yetersiz kalırsa bazı yatırımcıların kayıpları devam edebilecek.