İran: Şartlar kabul edilirse Hürmüz Boğazı 7 gün sonra açılacak

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları kapsamında New York’ta gazeteciler ve akademisyenlerle bir araya geldi. Arakçi, İran’ın ABD’ye arabulucular aracılığıyla bir plan ilettiğini belirterek, belirli koşulların yerine getirilmesi durumunda Hürmüz Boğazı’nın yedi gün içinde açılabileceğini söyledi.

İranlı Bakan, teklifin hayata geçmesiyle birlikte Tahran ve Washington arasında nihai bir anlaşmaya yönelik müzakerelerin yeniden başlayabileceğini ifade etti.

Yeni plan önceki mutabakata dayanıyor

İranlı yetkililer, yeni teklifin ABD ile İran arasında haziran ayında üzerinde anlaşmaya varılan mutabakat zaptına dayandığını belirtti. Söz konusu mutabakat, daha önce varılan ateşkesin 60 gün uzatılmasını öngörüyordu. Bu süreçte ABD’nin İran petrol ihracatına yönelik muafiyetler sağlaması ve iki ülke kalıcı bir anlaşmanın şartlarını görüşürken Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin kademeli olarak savaş öncesi seviyelere dönmesi planlanıyordu. Anlaşma kapsamında İsrail’in Lübnan’daki askeri operasyonlarını durdurması, İran ile Umman’ın da Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin gelecekteki yönetimini birlikte belirlemesi öngörülmüştü.

Önceki mutabakat temmuzda çöktü

Söz konusu mutabakat, İran’ın boğazdan geçiş sırasında izinsiz rota kullandığını belirttiği gemilere ateş açmaya başlamasının ardından temmuz ayının başlarında uygulanamaz hale geldi. ABD yönetimi ise söz konusu mutabakata geri dönmeyeceğini bildirerek daha kapsamlı bir anlaşma için baskı yapıyor. Washington’ın gündeminde yalnızca Hürmüz Boğazı değil, İran’ın nükleer programı da bulunuyor.

“Yedi gün sonra boğaz açılacaktır”

Arakçi, Tahran’ın yeni teklif temelinde bir anlaşmaya ulaşmak için acele etmediğini söyledi. İran Dışişleri Bakanı, anlaşmanın ABD'deki ara seçimlerden önce yapılmasının daha iyi olacağını düşündüğünü ancak zamanlamanın ABD yönetiminin kararına bağlı olduğunu belirtti.

Arakçi, planın kabul edilmesi halinde takvimin ertesi günden itibaren işlemeye başlayacağını ve yedi günün sonunda Hürmüz Boğazı’nın açılacağını ifade etti.

ABD’den görüşmelere ilişkin açıklama

Bir Beyaz Saray yetkilisi, İran’ın teklifine ilişkin doğrudan yorum yapmaktan kaçındı. Yetkili, ABD ile İran’ın arabulucular üzerinden “olumlu ve yapıcı görüşmeler” yürüttüğünü belirtti. Ayrıca ABD’nin Hürmüz Boğazı üzerindeki konumu nedeniyle güçlü durumda olduğunu savundu ve önceki gece yaklaşık 22 milyon varil petrolün boğazdan çıktığını söyledi.