Kapalıçarşı'da kuyumcular darboğazda: Kepenk kapatmalar artıyor, geleneksel doku değişiyor

Yüzyıllardır altın ve mücevherat ticaretinin küresel ve yerel kalbi olan tarihi Kapalıçarşı, derinleşen ekonomik dar boğazın kurbanı oluyor. İç piyasada alım gücünün tükenme noktasına gelmesi, altın fiyatlarındaki sert dalgalanmalar ve yüksek faiz sarmalı, kuyumculuk sektörünü iflasın eşiğine getirdi. Çarşının tarihi caddelerinde onlarca yıldır faaliyet gösteren köklü esnaf, maliyetlerin altında ezilerek kepenk kapatmaya başladı.

Ekonomim.com’dan Yener Karadeniz’in haberine göre, sektörün içinden geçtiği ağır kriz doğrudan Kapalıçarşı'nın dokusunu değiştirmeye başladı. Uzun yıllardır kuyumculuk yapılan dükkanlar boşalırken, yerlerini hızla baharatçılar, hediyelik eşya mağazaları ve esnaf arasında "çakma" olarak tabir edilen taklit ürünler satan işletmeler alıyor.

İhracatta Zirve Bitti, Makas Kapandı

Mücevherat sektörünün yaşadığı çöküş sadece iç pazarla sınırlı kalmadı; dış ticarette de alarm zilleri çalıyor. Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı Mustafa Özcan, geride kalan dönemde uluslararası piyasa ile Türkiye içerisindeki altın kilogram fiyatı arasında 1.500 dolara kadar çıkan fiyat farkının ihracatta geçici bir rüzgar oluşturduğunu hatırlattı. Ancak bu makasın yeniden 300 dolarlara ve başa baş noktasına gerilemesiyle birlikte ihracatta zirveden düşüşün başladığına dikkat çekildi. TİM verilerine göre ocak-eylül döneminde sektör ihracatı 6,86 milyar dolar olarak kayıtlara geçse de, üreticileri asıl ayakta tutan işlenmiş takı ihracatı büyük yara aldı; artış ise yalnızca külçe altın tarafında kaldı.

Yüksek Faiz ve Maliye Baskısı Piyasayı Felç Etti

İstanbul Ticaret Odası Kuyumculuk Meslek Komitesi Başkanı Ercan Özboyacı, altındaki gerilemenin ve alternatif finansal araçlardaki yüksek faiz getirilerinin yatırımcıyı tamamen altından uzaklaştırdığını belirtti. Ons altının tarihi zirvelerinden sert düşüşler yaşaması ve gram altındaki gerileme piyasadaki durgunluğu tetiklerken, maliyenin yoğunlaşan denetim ve baskıları da bölgede ticaret yapmayı imkansız hale getiren etkenler arasında gösteriliyor.

Geleneksel Zanaat Ekosistemi Yok Olma Tehlikesinde

Kuyumcu dükkanlarının kapanması yalnızca birer esnafın iş yerini kaybetmesinden ibaret kalmıyor. Değerli taş işleme ustaları, tamirciler, özgün tasarım atölyeleri ve el işçiliğine dayalı yüzyıllık zanaat ekosistemi de bu krizle birlikte yok olma riskiyle karşı karşıya kalıyor. Geleneksel kuyumculuğun sığınması gereken Kapalıçarşı'nın ana caddeleri, parlayan kuyumcu vitrinleri yerine turistik hediyelik eşya tezgâhlarına teslim oluyor.