Tarihi düşüşün perde arkası: Likidite sıkışıklığı Borsa İstanbul'u ters düz etti

Borsa İstanbul, son dönemin en şiddetli ve sancılı günlerinden birini geride bıraktı. İç veya dış siyasi ve jeopolitik hiçbir olağan dışı gelişme olmamasına rağmen piyasalarda yaşanan sert çöküş, yatırımcılar arasında büyük bir paniğe yol açtı. Şebnem Turhan imzasını taşıyan ve Ekonomim internet sitesinde yayımlanan habere göre, Borsa İstanbul'daki bu tablonun temel müsebbibi yatırım fonlarındaki likidite sıkışıklığı ve artan temerrüt endişeleri oldu.

BİST 100 Yüzde 5,5’in Üzerinde Değer Kaybetti

Gün boyunca yaşanan olağan dışı satış baskısı nedeniyle Borsa İstanbul'da devre kesici tetiklendi. İşlemlere kısa bir aranın ardından devam edilmesine rağmen satışlar durdurulamadı. BİST 100 endeksi günü yüzde 5,54 oranında sert bir düşüşle 13 bin 122,5 puandan tamamlarken; bankacılık endeksindeki kayıplar yüzde 8,5'i, halka arz endeksindeki düşüşler ise yüzde 9'u aştı. Toplamda 586 hisse günü kayıpla kapatırken, 60'ı aşkın hisse senedinde taban seviyeler görüldü.

Krizin Fitilini Ne Ateşledi?

Piyasaları alt üst eden bu büyük çöküşün arkasında birkaç kritik faktör ve hatalı zamanlanan adımlar yer alıyor:

Fonlardan Tarihi Çıkış ve Temerrüt Endişeleri: Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 28 Ağustos'ta devreye soktuğu yeni yatırım fonu rehberi ve fiili dolaşım oranına yönelik hesaplama değişiklikleri piyasada dengeleri değiştirdi. 28 Ağustos’tan bu yana TEFAS’a açık ve kapalı yatırım fonlarından yaklaşık 210,2 milyar liralık net para çıkışı yaşandı. Bu süreçte Pusula Portföy’ün temerrüde düştüğünü açıklaması, korkunun tüm sektöre domino etkisiyle yayılmasına neden oldu. Pusula Portföy’ün ardından Atlas Portföy de katılma payı iade ödemelerini 2 iş gününden 5 iş gününe çıkardığını duyurdu.

Sosyal Medya Söylentileri: Uzmanların aktardığı bilgilere göre, özellikle BİST30'da yer alan ve para piyasası fonlarında ters repo için teminat olarak gösterilen Destek Finans Faktoring hissesinin endeksten çıkarılacağı yönündeki dedikodular ile MSCI'ın Türkiye hakkında olumsuz karar alabileceğine dair sosyal medyada yayılan spekülasyonlar panik havasını tırmandırdı.

Kafa Karıştıran Açıklamalar: Tera Grubu'nun sorun yaşayan Pusula Portföy ve Katılımevim’i almak üzere harekete geçmesi ve Tera Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen’in bu kurumların başına geçeceğinin duyurulmasının ardından, aynı gün Pusula Portföy'ün temerrüt açıklaması yapması ve Tera Grubu'nun devir tamamlanmadığı için sorumluluğu olmadığını belirtmesi yatırımcının endişelerini katladı.

Eski Bşk. İbrahim Turhan’a Soruşturma

Yaşanan gelişmelerin ardından İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, eski Borsa İstanbul ve TCMB Başkan Yardımcısı İbrahim Mustafa Turhan hakkında, sermaye piyasası araçlarına yönelik yatırımcıda korku ve paniğe yol açabilecek nitelikteki paylaşımları nedeniyle resen soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Piyasa uzmanları, önümüzdeki üç aylık süreçte portföy yönetim şirketlerinin SPK'nın yeni uyum süreçleri için çalışmalarını sürdüreceğine dikkat çekerken, yaşanan bu likidite krizinin piyasalardaki tedirginliği canlı tuttuğunu belirtiyor.