Tıp dünyasında 150 yıl sonra gelen büyük keşif: Türk bilim insanları, insan vücudunda yeni bir hücre grubu buldu

Endokrin Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Erhan Ayşan ve ekibi, dokuz yıldır sürdürdükleri çalışmalar sonucunda tiroid bezinde parathormon salgılayan yeni bir hücre grubu keşfetti. Kalsiyum metabolizması açısından önem taşıyan buluşun, tiroid ameliyatlarında organ koruyucu yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlayabileceği belirtilirken Ayşan, keşfin Haşimato ve Graves gibi hastalıkların nedenlerinin araştırılmasında da yeni olanaklar sunabileceğini söyledi. Ayşan, "Troid bezinde en son 150 yıl önce C hücre adı verilen bir hücre keşfedilmişti. İlginç bir şekilde bu keşiften tam da 150 yıl sonra biz yeni bir hücre keşfetmenin mutluluğunu yaşıyoruz" dedi.

Hürriyet'ten Selin Irmak Kaçmaz'ın haberine göre, insan vücudunda kasların çalışması ve kalbin düzenli atması için gerekli olan kalsiyumun kandaki düzeyinin düzenlenmesinde paratiroid bezleri ve bu bezlerden salgılanan parathormonun rol oynadığı biliniyordu. Prof. Dr. Erhan Ayşan ve ekibinin çalışması ise tiroid bezinde de parathormon salgılayan bir hücre grubunun bulunduğunu ortaya koydu.

Tiroid ve paratiroid bezleri üzerinde moleküler ve genetik çalışmalar yürüttüklerini belirten Ayşan, hücrelerin az sayıda bulunması nedeniyle keşfin uzun bir süreç gerektirdiğini söyledi.

“Biz bir ekip olarak yaklaşık 9 yıldır tiroid ve paratiroid bezleri üzerinde moleküler ve genetik çalışmalar yapıyoruz. Geldiğimiz bu nokta, bu uzun soluklu çalışmalarımızın bir sonucu. Tiroid bezinde en son 150 yıl önce C hücre adı verilen bir hücre keşfedilmişti. İlginç bir şekilde bu keşiften tam da 150 yıl sonra biz yeni bir hücre keşfetmenin mutluluğunu yaşıyoruz. Bu keşifte elbette yüksek teknolojiyi kullandık. Özel mikroskobik boyalar ve ileri düzey görüntüleme teknolojilerini kullandık. Bu süreçte şansımız da yaver gitti. Yeni keşfettiğimiz bu hücreler tiroid bezi içinde oldukça az sayıdalar. Bu yüzden onları bulmak adeta samanlıkta iğne aramak gibiydi. Ama onları bulduk, hatta fotoğraflarını da çekerek uluslararası bilimsel bir dergide yayınlayarak tüm dünyaya da duyurduk.”

Kandaki kalsiyum düzeyinin düzenlenmesinde parathormonun rolüne dikkat çeken Ayşan, hormonun tiroid bezinde de salgılandığının belirlenmesinin organın işlevlerine ilişkin bilgilere katkı sunduğunu söyledi. Ayşan, keşfin ameliyatlara olası etkisini şöyle anlattı:

“Bu keşfin en önemli çıktılarından biri tiroid ameliyatlarında agresif cerrahiler yapmak, tüm tiroid bezini almak konularında daha dikkatli olmayı ve organ koruyucu cerrahileri öne çıkarmayı gerektirecek. Bu da hastalarımızın ameliyat sonrası hayat konforlarına daha çabuk dönmeleri ve daha kaliteli bir hayat sürmeleri demek.”

Ayşan, yeni bulgunun Haşimato ve Graves hastalıklarının nedenlerinin anlaşılmasına katkı sağlayabileceğini ancak kesin sonuçlara ulaşmak için daha fazla çalışma gerektiğini belirtti.

“Haşimato, özellikle kadınlar arasında çok yaygın olan bir hastalık. 40 yaş üzeri kadınlarda özellikle çok sık görülüyor. Graves yani halk arasında bilinen adıyla zehirli guatr da önemli ve sıkça görülen bir hastalık. Bu hastalıkların nedenlerini, ne yazık ki bilmiyoruz. Bu yeni buluş bu bilinmezlerde yeni kapılar aralayabilir, yeni açılımlar sağlayabilir. Ancak bu konuda net bir şey söylemek için çok erken. Bu konuda ciddi klinik ve laboratuvar çalışmalar yapmamız gerekiyor.”

Keşfedilen hücreye kendi adının verilmesini istemediğini de belirten Ayşan, uygun isimlendirme için "Eğer bu hücreye bir isim verilecekse, en basit ve akılda kalıcı isim; ‘tiroid bezinden kaynaklanan parathormon salgılayan hücre’ olmalı" ifadelerini kullandı.