Türkiye’nin 1 aylık hak ihlalleri bilançosu: 260 ölüm, 171 işkence vakası, 3 bin 420 erişim engeli

Yeni Parti Diyarbakır Milletvekili ve TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanvekili Sezgin Tanrıkulu, Türkiye’de eylül ayında meydana gelen hak ihlallerini derlediği raporunu kamuoyuyla paylaştı.

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanvekili olan Tanrıkulu’nun hazırladığı dokuz sayfalık raporda yaşam hakkı, işkence ve kötü muamele, düşünce ve ifade özgürlüğü, örgütlenme hakkı ile toplantı ve gösteri özgürlüğüne ilişkin veriler yer aldı.

İnsan hakları kuruluşlarının çalışmaları ve basına yansıyan olaylar üzerinden hazırlanan rapor, özellikle iş cinayetleri, kadın cinayetleri, gazetecilere yönelik adli işlemler ve internet erişim engellerindeki tabloyu ortaya koydu.

EYLÜL AYINDA 260 ÖLÜM KAYDA GEÇTİ

Tanrıkulu’nun raporunda yaşam hakkı ihlalleri kapsamında 260 ölüm kaydedildi.

Raporda yer alan dağılım şöyle:

Yaşam hakkı ihlalleri Sayı

İş cinayetleri 226

Kadın ve çocuk cinayetleri 29

Yargısız infaz, dur ihtarı ve rastgele ateş açma olayları 2

Cezaevlerinde ölüm 2

Resmî hata ve ihmal sonucu ölüm 1

Toplam 260

Yaşam hakkı ihlallerinde en yüksek sayı iş cinayetlerinde görüldü. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisinin verilerine dayandırılan rapora göre eylül ayında 226 işçi çalışırken hayatını kaybetti.

Hayatını kaybeden işçilerin 21’inin kadın, 8’inin çocuk veya genç, 14’ünün ise göçmen ya da mülteci olduğu belirtildi.

27 KADIN VE 2 ÇOCUK ÖLDÜRÜLDÜ

Raporda, bianet’in Erkek Şiddeti Çetelesi verilerine de yer verildi.

Buna göre eylül ayında erkekler tarafından en az 27 kadın ve 2 çocuk öldürüldü.

Aynı dönemde en az 52 kadın şiddete, 28 kadın ise tacize maruz kaldı.

Raporda 19 çocuğun istismara uğradığı, 26 kadının seks işçiliğine zorlandığı belirtildi.

Ayrıca 31 kadın ve 14 çocuğun ölümünün basına şüpheli olarak yansıdığı kaydedildi.

171 İŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE VAKASI RAPORLANDI

Tanrıkulu’nun raporunda eylül ayındaki işkence ve kötü muamele olaylarına ilişkin toplam sayı 171 olarak açıklandı. Bunun 158’ini gözaltı merkezlerinde ve dışındaki işkence iddiaları ile protestolarda uygulanan fiziksel şiddet, 13’ünü ise cezaevlerinde yaşanan işkence ve kötü muamele olayları oluşturdu.

Rapora göre eylül ayında en az 3 kişi işkenceye maruz kaldığını kamuoyuna açıkladı, suç duyurusunda bulundu veya insan hakları örgütlerine başvurdu.

Aynı dönemde düzenlenen eylemlerde, aralarında çocukların da bulunduğu en az 155 kişinin fiziksel şiddete maruz kaldığı belirtildi.

15 Eylül’de İstanbul’da gerçekleştirilen bir protestoda ise 100’den fazla kişinin fiziksel şiddet uygulanarak gözaltına alındığı aktarıldı.

Tanrıkulu, raporunda şikâyet konusu yapılmayan ve kamuoyuna yansımayan olaylar nedeniyle gerçek sayının daha yüksek olabileceğini ifade etti.

CEZAEVLERİNDE 2 ÖLÜM, 13 KÖTÜ MUAMELE VAKASI

Rapora göre eylül ayında cezaevlerinde en az 2 tutuklu veya hükümlü yaşamını yitirdi. Cezaevlerinde, hastanelerde ve adliyelerde en az 13 kişinin fiziksel veya psikolojik şiddete maruz kaldığı ya da temel haklarından mahrum bırakıldığı bildirildi.

Raporda, Elazığ T Tipi Cezaevi’nde 14 Eylül’de çıkan yangında 19 tutuklu ve hükümlü ile 5 infaz koruma memurunun dumandan etkilendiği bilgisine de yer verildi.

Erzincan Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde koğuşlara düzenlenen baskın sırasında çok sayıda tutuklu ve hükümlünün darbedildiği iddiaları da rapora girdi.

Ayrıca bazı cezaevlerinde aşırı kalabalık koğuşlar, sağlık hizmetlerine erişim sorunları, haberleşme kısıtlamaları ve tecrit uygulamalarına ilişkin şikâyetler aktarıldı.

GAZETECİLERE 7 SALDIRI: 13 GÖZALTI, 7 TUTUKLAMA

Eylül ayı hak ihlalleri raporunun dikkat çeken bölümlerinden biri de basın özgürlüğüne ilişkin veriler oldu. Rapora göre eylül ayında:

7 gazeteci saldırıya uğradı.

13 gazeteci gözaltına alındı.

7 gazeteci tutuklandı.

16 gazeteci hakkında dava veya soruşturma açıldı.

1 gazeteci hakkında mahkûmiyet kararı verildi.

Tanrıkulu, özellikle protestolar sırasında kısa süreli gözaltına alınan gazetecilerin ve kamuoyuna yansımayan soruşturmaların da bulunduğunu belirtti.

Raporda, 17 Eylül’de Şanlıurfa’nın Haliliye ilçesinde sokak röportajı yapan üç kadın gazetecinin saldırıya uğrayarak hafif yaralandığı olay da yer aldı.

3 BİN 420 ERİŞİM ENGELİ: FON SKANDALIYLA İLGİLİ 491 PAYLAŞIM DA HEDEFTE

Raporda internet erişim engellerine ilişkin veriler de dikkat çekti. İfade Özgürlüğü Derneğinin verilerinden ve basına yansıyan bilgilerden yararlanılarak hazırlanan bölümde, eylül ayında en az 3 bin 420 alan adı veya alt alan adına erişim engeli getirildiği, bazılarının ise Türkiye’den görünmez kılındığı belirtildi.

Raporda, son dönemde Türkiye’nin gündeminde yer alan fon skandalına ilişkin erişim engelleri de ayrı bir başlık altında ele alındı.

Tanrıkulu’nun aktardığı verilere göre fon skandalı nedeniyle en az 491 sosyal medya hesabı ve paylaşımına erişim engellendi.

Raporda ayrıca hak savunucularına yönelik işlemler kapsamında 18 internet sitesi ile 262 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildiği kaydedildi.

ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ: 155 KİŞİ TUTUKLANDI

Tanrıkulu’nun raporuna göre eylül ayında parti, sendika, dernek ve çeşitli örgütlerin yönetici ve üyelerine yönelik işlemler kapsamında en az 155 kişi tutuklandı.

Aynı dönemde en az 20 kişi hakkında dava veya soruşturma açılırken 10 parti, sendika, dernek ya da örgüt binasına yönelik baskın kaydedildi.

Raporda, örgütlenme özgürlüğü kapsamında yüzlerce kişinin gözaltına alındığına da dikkat çekildi.

GÖSTERİ VE PROTESTOLARDA 156 KİŞİYE ADLİ İŞLEM

Eylül ayında toplantı ve gösteri özgürlüğüne ilişkin ihlaller de raporun önemli başlıkları arasında yer aldı. Buna göre en az 5 basın açıklaması veya protesto eylemine müdahale edildi. Müdahale edilen etkinliklerde 155 kişi gözaltına alınırken 1 kişi tutuklandı.

Ayrıca en az 4 miting, basın açıklaması veya etkinliğin idari makamlar tarafından engellendiği, yasaklandığı ya da iptal edilmesinin sağlandığı belirtildi.

Raporda, eylemler nedeniyle en az 1 kişi hakkında dava açıldığı kaydedildi.

DÜŞÜNCE VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ NEDENİYLE 19 GÖZALTI

Raporda sosyal medya paylaşımları, konuşmalar, afiş asma ve benzeri ifade faaliyetleri nedeniyle gerçekleştirilen adli işlemlere de yer verildi.

Eylül ayında bu kapsamda en az 19 kişinin gözaltına alındığı, 21 kişi hakkında dava veya soruşturma açıldığı ve sonuçlanan davalarda 9 kişiye hapis ya da para cezası verildiği bildirildi.

Raporda, gösterilerinde kullandığı ifadeler nedeniyle yargılanan komedyen Deniz Göktaş’ın davasına da değinildi.

Göktaş’ın 28 Eylül’deki ilk duruşmada verilen kararla tahliye edildiği aktarıldı.

TANRIKULU: GERÇEK SAYILAR RAPORDAKİ VERİLERİN ÜZERİNDE OLABİLİR

Sezgin Tanrıkulu, raporunda yer alan sayıların basına yansıyan haberler ve insan hakları kuruluşlarının ulaşabildiği bilgiler üzerinden oluşturulduğuna dikkat çekti.

Özellikle gözaltı süreçleri, cezaevlerindeki kötü muamele iddiaları, toplantı ve gösterilere müdahaleler ile ifade özgürlüğü nedeniyle başlatılan soruşturmaların tamamının kamuoyuna yansımadığını belirtti.