Tom Chi’nin varabildiği nokta...

Abdullah Aymaz
Yayınlanma Pazartesi, 12 Ekim 2026

Tom Chi 15 yaşında Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi'nde aktif galaktik çekirdekler (active galactic nuclei) üzerine astrofizik araştırmaları yapmaya başladı; ardından mühendislik, bilişsel bilimler ve ürün tasarımı alanlarına yöneldi.
Kendisi Google X'in kurucu ortaklarından ve eski Ürün Deneyimi Başkanıdır. Google Glass'ı ve Google'ın sürücüsüz arabalarının ilk prototiplerini üreten hızlı prototipleme (rapid prototyping) ekiplerine liderlik etti.
Felsefesi: Budist bir anne tarafından büyütülen Chi, pozitif bilimleri (astronomi, biyokimya, nörobiyoloji) manevi felsefeyle harmanlar. Evrensel birlik ve her şeyin birbirine bağlılığı gibi kadim öğretilerin aslında somut, fiziksel birer gerçeklik olduğunu ortaya koyar.
Tom Chi, geleneksel tek bir uzmanlık alanı yerine çok disiplinli (fizik, mühendislik, tasarım ve bilişsel bilimler) bir eğitim ve araştırma rotası izlemiştir:
Tom Chi erken yaşta Bilimsel kariyerine oldukça erken yaşta başladı. Henüz 15 yaşındayken Harvard-Smithsonian Astrofizik Gözlemevi bünyesinde araştırmacı olarak yer alan ve aktif galaktik çekirdekler üzerine çalışan Tom Chi lisans eğitimini Cornell Üniversitesi'nde tamamladı. Burada elektrik ve bilgisayar mühendisliği ile astrofizik temelleri üzerine yoğunlaştı.
Pozitif bilimler ve mühendislik altyapısının ardından insan psikolojisi, bilişsel bilimler, kullanıcı deneyimi tasarımı ve sistem mühendisliği alanlarında uzmanlaştı. Bu sayede fiziksel laboratuvar araştırmalarını insan-makine etkileşimi ve inovasyon metodolojileriyle birleştirdi.
Kozmik Bağlantı Felsefesi ve Temel Konuşmalarına gelince, Tom Chi diyor ki;
Kalp ve Yıldızlar: Her kalp atışı, merkezinde bir demir atomu bulunan hemoglobin aracılığıyla oksijen taşır. Demir, sıradan yıldız füzyonlarıyla oluşamaz; süpernovalar, patlayan devasa yıldızlar ve Laniakea Süperkümesi gibi devasa yapılardaki galaksi çarpışmaları gerektirir. Kalbimizin her bir atışı, doğrudan patlamış yıldızların kalıntılarıyla güç bulur.
Nefes ve Kadim Hayat: Oksijen olmadan nefes alamayız; bu oksijen ise milyarlarca yıl boyunca tek hücreli siyanobakteriler (bugün bitki hücrelerinde kloroplast olarak yaşayan canlılar) tarafından üretildi. Bitkilerin nefesi ile insanların nefesi, tek bir biyolojik akciğerin iki yarısı gibidir. (Bize göre her bir nefes alış, bir nevi Hu! yani Allah demektir Hu demeyen yaşayamaz. A.Aymaz)
Zihin ve "Varlık Paleti": Bir piyanistin beyin görüntülemesi, piyano 1700 yılında icat edilmeden önce var olması imkânsız olan nöronal yapıları gösterir. Bireysel zihinler, geçmiş insan uygarlıklarının devrettiği "renklerle" resim yapar ve yaptıklarımız gelecekteki nesiller için yeni renkler ekler.
Birini Öldürmenin Ağırlığı ve Kozmik Boyut
Chi; ölüm meselesini ve bir insan hayatını yok etmenin getirdiği ahlaki/kozmik ağırlığı bu iç içe geçmiş yapı üzerinden açıklar:
"Muazzam Yıldız Tozuna" Geri Dönüş: Bir insan öldüğünde yokluğa ya da sıradan bir toprağa karışmaz. "Hayal edebileceğiniz en mucizevi toza" geri döner; patlayan yıldız nesilleri ve galaktik çarpışmalarla dövülen atomlara. Dalından düşüp çürüyerek ağacın köklerini besleyen bir elma gibi, fiziksel ölüm de aslında organizmanın kendisini bir araya getiren daha büyük evrensel beşiğe geri dönmesidir.
Bir İnsanı "Silmenin" veya Öldürmenin Ağırlığı: Her bir insan bedeni milyarlarca yıllık kozmik bir üretim sürecinin (demiri oluşturan süpernovalar -> oksijeni üreten siyanobakteriler -> zihni inşa eden toplumsal tarih) ürünü olduğu için, bir insanı yok etmek yalnızca biyolojik bir makineyi durdurmaktan ibaret değildir. Chi'nin yaklaşımına göre birey, evrenin ayrılmaz bir organıdır. Birini öldürmek veya bir yaşamı zorla yarıda kesmek, evrenin kendi bilincine vardığı yeri doldurulamaz bir düğüm noktasını yok etmektir. Bu durum, insanlığı ve evreni, o kişinin "varlık paletine" ekleyebileceği yepyeni bir renkten mahrum bırakır.
Kuran-ı Kerim Tin suresinde dört büyük dine işaret eden İncir'e Zeytin’e, Turi Sina’ya ve Emin belde Mekke’ye yeminle başlayarak “İnsan” ın gerçekten ahsen-i takvim üzere en güzel suretle ve en mükemmel kıvamda yaratıldığını ifade ediyor. İnsanın 18 veya 28 bin alemin bir numunesi olduğunu da tasavvuf kitapları söylüyor. Haksız yere bir insanı öldürmenin bütün insanları öldürmek gibi cinayet olduğu da yine Kuran’da beyan ediliyor.
YAZARIN SON YAZILARI

Antalya’da AKP’ye geçiş iddiası: Büşra Özdemir’e u...

YENİ Parti’den fon soruşturması açıklaması: Yeni s...

Cevdet Yılmaz’dan fon mağdurlarına kötü haber: Dev...

AKP’li Miroğlu’ndan fon vurgunu çıkışı: “Ortada bi...

Fon skandalına ilişkin sorular da engellendi: Ahme...


