Doların ateşi neden yükseliyor?

2012 yılı Türk Lirasının yılı olması beklenirken Avrupa borç krizi dengeleri altüst etti. Son yıllardaki ekonomik gelişmeleri yorumlamak oldukça zor. Geçen sene Türkiye ekonomisi dünyanın en iyi büyüyen ekonomisi iken Türk lirasına olan talep oldukça düşük kalmıştı. Bu sene beklenen yumuşak inişe rağmen ekonominin diğer dünya ülkelerine göre oldukça iyi durumda olması TL’nin güçlü olacağına işaret ediyordu. Daha bir ay önce 1.74’e gerileyen TL/Dolar paritesi şimdi 1.85 seviyelerinde... Peki birdenbire ne oluverdi? Dolardaki yukşelişin 3 ana nedeni bulunuyor. İlki, hergün ekranlarda gördüğümüz Yunanistan'daki ekonomik kriz. Son iki senedir devamlı gündemde bulunan Yunanistan, gerçekten dünya ekonomisini riske edebilecek bir büyüklükte mi? Kesinlikle hayır... Avrupa ekonomisinin % 2’sine denk gelen küçük bir ekonomi, dünya piyasaları için risk oluşturamaz. Peki sorun ne? Sorunun açık adresi Euro bölgesinin ta kendisi. Yunanistan'ın Euro’yu terketme riski Euro’nun dağılmasına neden olabilir. İşte piyasa, bunu fiyatlamaya çalışıyor son haftalarda. Yunanistan'daki seçim sonuçları sonrası hükümetin kurulamamasından dolayı, 17 Haziran'da tekrar seçim yapılacak. Aslında Yunan halkı Euro’da kalıp kalmamayı oylayacak. Arap baharı derken şimdi de Avrupa’da KAOS. Fransa’da Sarkozy’nin devrilmesi Avrupa’nın iflasa yaklaştığının sinyalidir. Dünya rezervlerinin % 64’ü Dolar, % 24’ü ise Euro olarak bulunmaktadır. Avrupa borç krizinin derinleşmesi ve siyasetteki istikrarsızlığın işleri daha da çıkmaza sürmesi yatırımcıların Euro’dan çıkıp dolara koşmasına neden oluyor. Çözüm geciktikçe dolardaki yükseliş devam edebilir. Ya Euro dağılırsa. O zaman doları yakalayana helal olsun. İkinci neden ise Amerika Merkez Bankası FED. Kriz süresinde 2 defa parasal genişlemeye giden Merkez Bankası FED, bu sefer biraz isteksiz mecbur görünüyor. Amerika ekonomisinin durumu, toparlanmada sorunlar olsada Avrupa’ya göre oldukça iyi durumda. Ayrıca petrol fiyatlarındaki yüksek seyir FED’in para basmasına engel olan diğer bir önemli etken. Yani karşılıksız doların basılmaması bu para biriminin değerlenmesine neden oluyor. Amerika'da işler kötüye giderse merak etmeyin kağıt para için Amazon oramanlarındaki ağaçlar Amerika için ilaç olacaktır. Neden Amazon ormanları? Çünkü kriz doneminde FED Başkanı Ben Bernanke, Amerika'da ağaç bırakmamıştı. Böyle bir senaryoda dolar neden tepetaklak diye bir yazı yazmak zorunda kalabilrim. Son olarak Altın. Altının güvenli liman özelliği son aylarda kayboldu. Para basma politikası ihtimalinin zayıf olması ve jeopolitik gelişmelerdeki suskunluk yatırımcıları güvenli liman olarak dolara itiyor. Amerika’nın Irak ve Afganistan’daki politikalarında sona yaklaşmasıda önemli bir etken. Altının yükselişi, Amerika’nın Afganistan’a girmesiyle başlamıştı. Kriz döneminde karşılıksız basılan dolardan dolayı altın tek güvenli liman özelliğine sahip olmuştu. 2000 dolara kadar yükselen altında, büyük yatırım fonları, dümeni bıraktı. Dünyanın en büyük yatırımcılarından George Soros dahi altından kaçıyordu. Altındaki talebin durması doların tekrardan podyuma çıkmasına neden oldu. Altında büyük bir düşüş beklemiyorum ama yükselişinde şu an için çok zor hatta, olsa da cılız olacağı aşikar. Ne yapmalı? Avrupa'yı yakından takip etmeliyiz. Yunanistan ile Euro bölgesi çorap söküğü misaline dönebilir. Yaşlı ve aciz Avrupa bu başarısız politikaları devam ettirirse, para, Euro zone üstünden Euro SONA doğru ulaşarak doları seçecektir. TL/DOLAR VE EURO/DOLAR arasindaki yakın ilişkiyi grafikte göstermeye çalıştım. Euro/Dolar düştükçe Dolar/TL paritesi yükselmiştir.