Cezayir, Nijer’e asker gönderilmesini onayladı

Haber: Türkmen Terzi - Güney Afrika

Cezayir parlamentosunun üst kanadı, komşu Nijer’e asker gönderilmesini öngören teklifi pazar günü kabul etti. AFP’ye konuşan bir senatöre göre, 174 üyeli Ulus Konseyi’nde 148 senatör teklif lehinde oy kullandı. Parlamentonun alt kanadının da teklifi oylaması bekleniyor.

Cezayir’in 2020’de yapılan anayasa değişikliği uyarınca yurt dışına asker gönderebilmesi için parlamentonun üçte iki çoğunluğunun onayı gerekiyor. Olası konuşlandırma, Cezayir’in 1973 Arap-İsrail Savaşı sırasında Mısır’a destek vermesinden bu yana ülke dışındaki ilk askerî operasyonu olacak.

Karar, iki ülkenin daha önce gerilen ilişkilerini düzeltmeye çalıştığı ve Nijer’de silahlı grupların saldırılarının sürdüğü bir dönemde geldi. Yaklaşık 960 kilometrelik ortak sınıra sahip iki ülke, cihatçı şiddet, sınır aşan suçlar ve kaçakçılıkla mücadelede iş birliğini artırmayı hedefliyor.

Enerji ve bölgesel güvenlik

Asker gönderme planının önemli gerekçelerinden biri, Nijerya’dan Nijer ve Cezayir üzerinden Avrupa’ya doğal gaz taşımayı amaçlayan Sahra Ötesi Doğal Gaz Boru Hattı projesini güvence altına almak. Uluslararası ilişkiler araştırmacısı Abdellah Akir, kararın Cezayir’in Sahel bölgesindeki stratejik çıkarlarını korumayı ve Fas ile Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölgesel aktörlere mesaj vermeyi amaçladığını söyledi.

Analist Geoff Porter ise Cezayir’in geleneksel olarak diyalog, uluslararası hukuk ve çok taraflı platformlara dayanan dış politikasında daha doğrudan askerî ve fiziki varlığa yöneldiğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun, 3 Ekim’de yaptığı açıklamada Nijer’i “ne olursa olsun” koruyacaklarını söylemiş, iki ülke arasındaki petrol ve madencilik anlaşmalarının tehdit altında olduğunu savunmuştu.

Nijer Savunma Bakanı Salifou Modi’nin geçen hafta Cezayir’i ziyaretinde Tebbun ve Genelkurmay Başkanı Said Chengriha ile görüştüğü, iki ülkenin askerî iş birliği protokolü imzaladığı bildirildi. Cezayir daha önce Nijer’e dört askerî helikopter sağlamış, haziranda ise başkent Niamey ve çevresine elektrik sağlayacak 40 megavatlık bir santrali hizmete açmıştı.

İlişkiler, Cezayir’in geçen yıl Mali’ye ait bir insansız hava aracını düşürmesinin ardından gerilmiş; Nijer, Mali ve Burkina Faso, Cezayir’deki büyükelçilerini geri çağırmıştı. Cezayir ile Mali daha sonra diplomatik ilişkilerini yeniden kurdu.

Nijer, Temmuz 2023’teki askerî darbeyle seçilmiş Cumhurbaşkanı Mohamed Bazoum’un devrilmesinden bu yana General Abdourahamane Tiani tarafından yönetiliyor. Bazoum’un gözaltında tutulduğu belirtiliyor.