Korkunç fatura: 2027'de faize ayrılan para eğitimi ve sosyal yardımı solladı!

2027 yılı bütçe teklifinde faiz giderleri için 3 trilyon 975 milyar TL kaynak ayrılması öngörülüyor. Bu tutar, 2026 yılı başlangıç bütçesindeki ödeneğe göre yüzde 45 artış anlamına geliyor. Gelecek yıl bütçe açığının 3 trilyon 868 milyar TL’ye ulaşması beklenirken, faize ayrılan kaynak eğitim ve sosyal yardım harcamalarını da geride bırakıyor.

Faize günde yaklaşık 11 milyar TL

Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’ne göre, gelecek yıl toplam 27,3 trilyon TL olarak öngörülen bütçe harcamalarının yüzde 14,6’sı faiz giderlerine ayrılacak.

2026 yılı başlangıç bütçesinde faiz giderleri için 2 trilyon 741 milyar 656 milyon TL ödenek ayrılmıştı. 2027 için öngörülen 3 trilyon 975 milyar TL’lik tutar, yaklaşık 1 trilyon 233 milyar TL’lik artışa karşılık geliyor.

Bütçe teklifindeki ödeneğin tamamının kullanılması halinde, devletin faiz giderleri aylık ortalama 331 milyar TL’ye, günlük ortalama ise yaklaşık 10,9 milyar TL’ye ulaşacak.

Beş yılda ödenen faiz, bir yıllık ödeneğe yaklaştı

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın merkezi yönetim bütçe gerçekleşmelerine göre, 2021-2025 döneminde bütçeden faize toplam 4 trilyon 491 milyar 207 milyon TL ödendi.

2027 yılı için ayrılması planlanan yaklaşık 4 trilyon TL’lik kaynak, beş yılda yapılan toplam faiz ödemesinin yüzde 88,5’ine denk geliyor. Başka bir ifadeyle, 2021-2025 döneminde faize ödenen toplam tutara yakın bir kaynak, 2027’de yalnızca bir yılın faiz giderleri için ayrılacak.

Faiz giderleri 2020’de 133 milyar 962 milyon TL seviyesindeyken 2025’te 2 trilyon TL’yi aştı. 2027 için öngörülen tutar, 2023’te gerçekleşen 674,6 milyar TL’lik faiz ödemesinin yaklaşık 5,9 katına ulaşıyor.

2026’nın ilk dokuz ayında 2,25 trilyon TL ödendi

Faiz yükündeki artış, 2026 yılı bütçe gerçekleşmelerine de yansıdı. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın eylül ayı verilerine göre, yılın ilk dokuz ayında faiz giderleri 2 trilyon 251 milyar 130 milyon TL’ye yükseldi. Bu, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 35,4 artış anlamına geliyor.

Üstelik dokuz ayda yapılan faiz ödemeleri, 2025 yılının tamamında ödenen 2 trilyon 54 milyar TL’yi geride bıraktı.

TR724’ün haberine göre merkezi yönetim bütçesi, 2026’nın ilk dokuz ayında faiz dışı dengede 410,8 milyar TL fazla verdi. Ancak 2,25 trilyon TL’lik faiz giderinin ardından toplam bütçe açığı 1 trilyon 840 milyar TL’ye ulaştı.

Rakamlar, faiz dışı harcamalar ve gelirler arasındaki dengede fazla verilmesine rağmen faiz giderlerinin bütçe açığını büyüttüğünü ortaya koydu.

2027’de bütçe açığı 3,9 trilyon TL’yi bulacak

2027 bütçe teklifinde merkezi yönetim bütçe açığının 3 trilyon 868 milyar TL olması bekleniyor. Aynı yıl için öngörülen faiz giderleri ise 3 trilyon 975 milyar TL.

Bu iki rakam arasındaki fark, bütçede faiz dışı dengenin yaklaşık 107 milyar TL fazla vermesinin hedeflendiğine işaret ediyor. Buna göre bütçe gelirlerinin faiz dışındaki harcamaları karşılaması, ancak faiz giderlerinin eklenmesiyle bütçenin yeniden açık vermesi öngörülüyor.

Faiz ödeneği sosyal yardımların 4,8 katı

2027 bütçesinde faiz giderleri için ayrılan kaynak, eğitim ve sosyal yardım programlarıyla karşılaştırıldığında da dikkat çekici bir tablo ortaya çıkıyor.

Temel eğitim, ortaöğretim ve yükseköğretim için toplam 2 trilyon 910 milyar TL ödenek ayrılması planlanıyor. Faiz giderleri için öngörülen tutar, üç eğitim programının toplamından yaklaşık yüzde 36 daha fazla.

Yoksullukla mücadele ve sosyal yardımlaşma programına ise 833 milyar TL kaynak ayrılması öngörülüyor. Buna karşılık faiz giderleri için planlanan 3 trilyon 975 milyar TL, sosyal yardım programının yaklaşık 4,8 katına ulaşıyor.

Başka bir ifadeyle, sosyal yardımlaşma programına ayrılan her 1 TL’ye karşılık faiz giderleri için yaklaşık 4,8 TL ödenek planlanıyor.

Her 100 TL verginin 20 TL’si faize karşılık geliyor

2027 bütçe teklifinde toplam vergi gelirlerinin yaklaşık 19,9 trilyon TL olması hedefleniyor. Bunun 5,7 trilyon TL’sinin Katma Değer Vergisi’nden (KDV), 3,3 trilyon TL’sinin Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV), 5,5 trilyon TL’sinin ise gelir vergisinden sağlanması bekleniyor.

Faiz giderleri için ayrılan 3 trilyon 975 milyar TL’lik ödenek, hedeflenen toplam vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 20’sine karşılık geliyor.

Buna göre bütçede öngörülen her 100 TL’lik vergi gelirine karşılık yaklaşık 20 TL tutarında faiz ödeneği ayrılması planlanıyor.