Sarayın Başdanışmanı Uçum'dan ikinci açıklama!

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının bağlayıcılığına ilişkin yeni bir açıklama yaptı. AİHM, Osman Kavala ile ilgili 6 ayrı maddeden Türkiye’nin hak ihlali yaptığı kararını verdi.

Sosyal medya hesabından açıklama yapan Uçum, temel hak ve özgürlüklere ilişkin uluslararası sözleşmelerle kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda uluslararası sözleşmenin esas alınmasını öngören Anayasa’nın 90’ıncı maddesinin AİHM kararları bakımından uygulanamayacağını ileri sürdü.

“DÜZENLEME NORM UYUŞMAZLIKLARINA İLİŞKİN”

Anayasa’nın söz konusu hükmünün yargı kararlarını değil, uluslararası sözleşmeler ile kanunlar arasındaki norm uyuşmazlıklarını düzenlediğini belirten Uçum, “Düzenlemenin AİHM kararlarının uygulanmasıyla hiçbir ilgisi yoktur” dedi.

AİHM kararlarının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri esas alınarak verildiğini hatırlatan Uçum, buna karşın kararların uluslararası sözleşme hükmü niteliği taşımadığını savundu.

Uçum, “AİHM kararı bir mahkeme kararıdır, andlaşma hükmü yani norm değildir. Dolayısıyla norm uyuşmazlıkları için düzenlenmiş bir Anayasa hükmünün AİHM kararlarının uygulanmasına dayanak gösterilmesi mümkün değildir” ifadelerini kullandı.

“AİHM KANUNLAR HAKKINDA DOĞRUDAN KARAR VEREMEZ”

AİHM kararlarıyla ulusal kanunlar arasında doğrudan bir uyuşmazlık çıkamayacağını öne süren Uçum, mahkemenin bireysel başvuruları ulusal yargı kararları üzerinden incelediğini belirtti.

Uçum, AİHM’in yürürlükteki bir kanun hakkında doğrudan karar veremeyeceğini, ancak incelediği mahkeme kararı üzerinden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’yle çelişen bir kanun hükmüne işaret edebileceğini ifade etti.

AİHM’in ihlal kararının ardından dosyanın yeniden ele alınarak önceki hükmün onaylanmasının da Anayasa’nın 90’ıncı maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğini savunan Uçum, böyle bir durumda mahkemelerin Ceza Muhakemesi Kanunu veya Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre karar verdiğini kaydetti.

“YENİ ANAYASADA MUHAFAZA EDİLMEYEBİLİR”

AİHM kararlarına uyma zorunluluğunun Anayasa’nın 90’ıncı maddesine dayandırılmasını “bilgisizlik veya bilinçli çarpıtma” olarak nitelendiren Uçum, açıklamasının sonunda yeni anayasa tartışmalarına da değindi.

Uluslararası sözleşmelerin çelişki durumunda kanunlardan üstün tutulmasına benzer hükümlerin Avrupa’da yalnızca Çek Cumhuriyeti, Hırvatistan, Romanya ve Bulgaristan’da bulunduğunu öne süren Uçum, şu ifadeleri kullandı:

“Böyle bir hükmün Almanya ve Fransa dahil 50 Avrupa ülkesinde bulunmaması üzerine de düşünmek gerekir. Türkiye yeni anayasasını yaptığında muhtemelen bu hüküm muhafaza edilecek hükümler arasında yer almayacaktır.”