Ukrayna, Rusya'nın petrol tesislerini vurdu

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın Moskova bölgesine düzenlenen uzun menzilli saldırılarda petrol ve lojistik altyapısının hedef alındığını duyurdu. Zelenskiy, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Rusya’nın kilit petrol endüstrisi tesislerinden biri” ile bir lojistik tesisinin vurulduğunu belirterek, söz konusu hedeflerin Rusya’nın savaş ekonomisi açısından milyarlarca dolarlık öneme sahip olduğunu savundu.

Zelenskiy, paylaşımına vurulan Rus hedeflerinde yükselen alev ve dumanların görüldüğü görüntüleri de ekledi.

Reuters ve AP de 20 Eylül’de Moskova’ya yönelik büyük çaplı İHA saldırısında Moskova Petrol Rafinerisi’nin vurulduğunu bildirdi. Rus yetkililere göre hafta sonu boyunca Rusya üzerinde 1.600’den fazla İHA düşürülürken bunların yaklaşık 450’si Moskova’yı hedef aldı. Saldırılarda Moskova bölgesinde iki kişinin hayatını kaybettiği açıklandı.

ZELENSKİY KULLANILAN SİLAHLARI TEK TEK AÇIKLADI

Zelenskiy, saldırılarda FP-1, RZ-100, MICH-2000, Palianytsia, Vendetta, Liutyi, Bars, Flamingo, Sichen ve Pelican sistemlerinin kullanıldığını açıkladı.

Ukrayna Güvenlik Servisi, İnsansız Sistemler Kuvvetleri, Özel Operasyon Kuvvetleri, Ukrayna Savunma İstihbaratı ve Dış İstihbarat Servisi’ne teşekkür eden Zelenskiy, Voronej bölgesindeki bir tesisin de hedef alındığını belirtti.

Ukrayna lideri, Moskova yönetimine savaşı sona erdirme çağrısında bulunarak enerji ve gıda güvenliği alanlarında gerilimi düşürmeye yönelik adımların masada olduğunu söyledi.

TRUMP GÜNLER ÖNCE “ANLAŞTILAR” DEMİŞTİ

Saldırının zamanlaması dikkat çekti. ABD Başkanı Donald Trump, 14 Eylül’de Rusya ve Ukrayna’nın birbirlerinin enerji tesislerini hedef almama konusunda anlaştığını açıklamıştı.

Trump, “Ukrayna Rus enerji hedeflerini vurmamayı kabul etti. Rusya da aynısını kabul etti” ifadelerini kullanmış, dünyada yükselen motorin fiyatlarında Rusya-Ukrayna savaşının önemli rol oynadığını savunmuştu.

Ancak Kiev, Trump’ın duyurduğu biçimde kesinleşmiş bir anlaşmanın bulunduğunu doğrulamadı. Zelenskiy, Ukrayna’nın enerji tesislerine yönelik karşılıklı bir ateşkese hazır olduğunu ancak bunun Rusya’nın Ukrayna’nın elektrik, doğal gaz ve diğer kritik altyapısına yönelik saldırılarını tamamen durdurmasına bağlı olduğunu söyledi. Kremlin ise Amerikan önerisini “çok iyi bir fikir” olarak nitelendirmiş ancak taraflar arasında kesinleşmiş bir anlaşma açıklamamıştı.

Moskova’daki son saldırıyla birlikte enerji altyapısının yeniden hedef alınması, Trump’ın açıkladığı “enerji ateşkesi”nin fiilen uygulanıp uygulanmadığına ilişkin soru işaretlerini artırdı.

PETROL PİYASASI ZATEN ORTADOĞU’DAKİ KRİZLE SARSILIYOR

Rusya’daki rafinerilere yönelik saldırılar, küresel enerji piyasalarının Ortadoğu kaynaklı ciddi arz sorunları yaşadığı bir döneme denk geldi. İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiği ve petrol akışına ilişkin belirsizlik sürerken, Yemen’deki Husilerin ilerleyişi ve saldırıları Babülmendep hattındaki enerji taşımacılığı üzerinde de baskı oluşturuyor. Reuters, Hürmüz’den geçen gerçek petrol miktarına ilişkin tahminler arasında büyük farklar bulunduğunu ve tankerlerin takip sistemlerini kapatmasının piyasadaki belirsizliği daha da artırdığını bildirmişti.

Krizin bir başka ayağında ise Suudi Arabistan bulunuyor. Ülkenin Hürmüz’e alternatif en önemli petrol güzergâhlarından Doğu-Batı Boru Hattı, İHA saldırısının ardından devre dışı kaldı. Reuters’a göre kesinti, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4’ünü etkileyebilecek büyüklükte bir risk oluşturdu; Yanbu üzerinden Avrupa’ya yapılacak bazı sevkiyatlar da iptal edildi.

BRENT 108 DOLARI GÖRDÜ, MOTORİN TÜRKİYE’DE 100 LİRAYI AŞTI

Bu gelişmeler enerji fiyatlarına da yansıdı. Brent petrol 15 Eylül’de 108,75 dolara kadar yükselirken, 18 Eylül’de 104,87 dolardan kapandı. Dizel piyasasında ise rafineri kapasitesindeki kayıplar ve sevkiyat sorunları nedeniyle arz sıkışıklığı sürüyor.

Türkiye’de de özellikle motorin fiyatlarında son haftalarda sert yükseliş yaşandı. Motorinin litre fiyatı 100 TL sınırını aşmasının ardından 19 Eylül’de gelen yaklaşık 4 liralık indirimle İstanbul’da yeniden 96 TL seviyelerine geriledi. 20 Eylül itibarıyla EPDK verilerine dayanan ortalama fiyatlarda motorin 96,29 TL, benzin ise 80,35 TL seviyesinde bulunuyor.