Akaryakıtta ÖTV indirimi trafik cezalarıyla telafi edildi

Petrol fiyatlarındaki yükselişin pompa fiyatlarına etkisini sınırlamak amacıyla mart ayında eşel mobil sisteminin uygulanmaya başlaması, akaryakıttan elde edilen ÖTV gelirlerini önemli ölçüde düşürdü.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın verilerine göre, petrol ve doğal gaz ürünlerinden alınan ÖTV, 2025’in ilk 7 ayında 272,4 milyar lira iken 2026’nın aynı döneminde 179,2 milyar liraya geriledi.

Böylece söz konusu vergi kaleminde yıllık bazda 92 milyar liralık düşüş yaşandı. ÖTV gelirlerindeki gerileme yüzde 34,2 olarak gerçekleşti.

2026 bütçesinde petrol ve doğal gaz ürünlerinden toplam 656,5 milyar lira ÖTV geliri elde edilmesi öngörülüyordu. Ancak ilk 7 ayda gerçekleşen tahsilat 179,2 milyar lirada kaldı. Böylece yıllık hedefin yalnızca yüzde 27,3’ü gerçekleştirilebildi.

GİB, vergi kaybını 100 milyar liranın üzerinde açıklamıştı

Gelir İdaresi Başkanlığı, mayıs ayında eşel mobil sisteminin bütçe üzerindeki etkisine ilişkin yaptığı açıklamada, 5 Mart’tan itibaren yaklaşık 86 milyar liralık ÖTV gelirinden vazgeçildiğini bildirmişti.

ÖTV üzerinden alınamayan yaklaşık 17 milyar liralık KDV de hesaba katıldığında, uygulamanın o tarihte bütçeye getirdiği toplam vergi kaybının 100 milyar lirayı aştığı belirtilmişti.

Akaryakıt ÖTV’sindeki düşüş, toplam ÖTV gelirlerinin performansına da yansıdı. İlk 7 ayda toplam vergi gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37,3 artarken, toplam ÖTV gelirlerindeki artış yüzde 7,9’da kaldı.

Trafik cezalarında 45 milyar liralık artış

Aynı dönemde trafik cezalarında ise dikkat çekici bir yükseliş yaşandı.

2025’in ocak-temmuz döneminde 76,4 milyar lira olan trafik para cezalarındaki tahakkuk tutarı, 2026’nın aynı döneminde yüzde 58,5 artışla 121,3 milyar liraya çıktı.

Böylece bir yıl içinde trafik cezalarında yaklaşık 45 milyar liralık tahakkuk artışı gerçekleşti.

Sürücülerden yılın ilk 7 ayında tahsil edilen trafik cezası tutarı ise 52 milyar 621 milyon lira oldu.

Yıllık trafik cezası hedefinin yüzde 71,7’si 7 ayda toplandı

2026 bütçesinde trafik cezalarından yıl boyunca 73 milyar 345 milyon lira gelir elde edilmesi hedeflenmişti.

Ancak yalnızca ocak-temmuz döneminde yapılan tahsilat 52,6 milyar liraya ulaşarak yıllık hedefin yüzde 71,7’sini karşıladı.

Tahakkuk ettirilen 121,3 milyar liralık trafik cezası ise yıllık tahsilat hedefinin yüzde 65,3 üzerine çıktı.

Tahakkuk ile tahsilat arasında da önemli bir fark oluştu. İlk 7 ayda 121,3 milyar liralık ceza tahakkuk ettirilirken bunun 52,6 milyar lirası tahsil edildi. İki tutar arasındaki fark 68,6 milyar liraya ulaştı.

Bütçede dikkat çeken iki farklı tablo

Bütçe verileri, 2026’nın ilk 7 ayında vergi politikaları açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.

Akaryakıt fiyatlarındaki artışı sınırlamak amacıyla ÖTV gelirinden vazgeçilirken, trafik cezalarından elde edilen gelir kaleminde hızlı bir yükseliş yaşandı.

Akaryakıt ve doğal gaz ürünlerinden alınan ÖTV 92 milyar lira azalırken, trafik cezalarında tahakkuk eden tutar 45 milyar lira arttı.

Bu rakamlar, akaryakıt üzerindeki vergi yükünün azaltılmasının bütçeye etkisi ile trafik cezalarındaki artışın aynı dönemde belirginleştiğini gösterdi.