Dünyanın gözü İsviçre'de: Görüşmeler sürerken Trump'tan İran'a tehdit

İran devlet televizyonuna göre İran ile ABD arasındaki doğrudan görüşmeler, Bürgenstock'ta başladı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner, İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İran Dışişleri Bakanı Abbas, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile beraberindeki heyetler görüşmelere katılıyor.

Kalibaf, ABD ile görüşmelerinin başlamasının ardından ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, ABD'nin Mina'daki ilkokula düzenlediği hava saldırısında hayatını kaybeden çocuklara ilişkin temsili bir görüntü paylaştı.

Görüntülerde, çocukların eğitim gördükleri sırada saldırıya uğradığı ve saldırının ardından Kalibaf’ın, hayatını kaybeden çocuklardan birinin sırt çantasını alarak uçağa bindiği görülüyor.

İsviçre, İran, Pakistan ve ABD heyetlerinin, mutabakat zaptı müzakereleri için ülkeye gelmesini memnuniyetle karşıladığını bildirmişti.

İRAN İLE ABD ARASINDA VARILAN MUTABAKAT

İran ve ABD, Pakistan aracılığında yapılan müzakere süreci kapsamında 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata vardıklarını duyurmuştu.

İslamabad Mutabakatı adı verilen mutabakat zaptı, 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girmişti.

Mutabakat, Lübnan dahil olmak üzere savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor. 

TRUMP'TAN TEHDİT

İran ile ABD arasında müzakereler devam ederken Trump'tan Tahran yönetimine yönelik tehdit geldi.

Fox News'e konuşan Trump, "Birleşik Devletler, Hürmüz Boğazı'nın koruyucu meleği olabilir ve petrolün %20'sini alabilir. Gerekirse Boğaz'ı ele geçirebiliriz. Onları darmadağın edeceğim. Anlaşma yapmazlarsa geçiş ücreti tahsil edeceğiz." dedi.

İran’dan sert mesaj: Lübnan güvence altına alınmazsa Hürmüz açılmayacak

İsrail'in Lübnan'a saldırılarının devam etmesi ve Lübnan'ın toprak bütünlüğünün güvence altına alınmaması durumunda, İran'ın başka hiçbir konuda müzakere yapılmayacağı ve Hürmüz Boğazı'nı açmayacağı bildirildi.

Tesnim Haber Ajansı'na konuşan ismi açıklanmayan İranlı kaynak konuya ilişkin bilgi verdi.

Söz konusu kişi, İsrail'in Lübnan'daki saldırılarının devam etmesi ve Lübnan'ın toprak bütünlüğünün güvence altına alınmaması durumunda, İran'ın başka hiçbir konuda müzakere yapmayacağını belirtti.

Mutabakat metnindeki 13. madde uyarınca, ABD'nin 1. maddede üstlendiği taahhütleri yerine getirmemesi durumunda 5. maddenin de uygulanmayacağını belirten kaynak, bunun da Hürmüz Boğazı'nın açılmayacağı anlamına geldiğini vurguladı.

Varlıkların serbest kalması ve yaptırım muafiyeti

Kaynak, mutabakat metnine göre, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının ön koşulları arasında, İran'ın dondurulmuş varlıklarının bir kısmının serbest bırakılması ve Katar ile varılan anlaşma doğrultusunda bunun ilk aşamada hayata geçirilmesinin yer aldığına işaret etti.

İsmi açıklanmayan İranlı yetkili, 1. maddenin uygulanması kapsamında tüm cephelerde, özellikle Lübnan'da savaşın sona erdirilmesi, ablukanın tamamen kaldırılması, İran'ın petrolü, petrokimya ürünleri ile türevlerinin satışına yönelik yaptırım muafiyetlerinin verilmesinin de söz konusu ön koşulun içinde yer aldığını kaydetti.