CAATSA nedir? Nasıl kalkar?

Türkiye’ye uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasına ilişkin süreçte izlenecek hukuki yol netleşti. ABD yasalarına göre yaptırımların kaldırılması için Kongre’nin ayrıca onay vermesi gerekmiyor. Sürecin ilerlemesi için ABD Başkanı Donald Trump’ın, yasada belirtilen şartların yerine getirildiğini Kongre’ye yazılı olarak bildirmesi yeterli oluyor.

Gazeteci Yunus Paksoy’un aktardığı bilgilere göre, Trump’ın Kongre’ye sunacağı sertifikasyon mektubunda üç temel unsurun yer alması gerekiyor.

Buna göre Başkan Trump’ın, S-400 hava savunma sistemlerinin artık Türkiye’nin kontrolünde olmadığı, sistemlerin aktif olarak kullanılmadığı ve Türkiye’nin gelecekte benzer bir savunma sistemi alımı gerçekleştirmeyeceğine dair güvence verildiği yönünde Kongre’yi bilgilendirmesi gerekiyor.

Bu sertifikasyonun ardından CAATSA yaptırımlarının kaldırılması için Kongre’de ayrıca bir oylama ya da onay süreci işletilmiyor. Süreç, Başkan’ın bildirimine bağlı olarak idari işlemlerle tamamlanıyor.

F-35 SÜRECİNİ DE ETKİLEYEBİLİR

CAATSA yaptırımlarının kaldırılması, Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına dönüşü açısından da kritik önem taşıyor. Çünkü F-35 satışını sınırlayan 2020 tarihli ABD savunma bütçesi yasasında yer alan şartlar da büyük ölçüde CAATSA kapsamındaki koşullarla örtüşüyor.

Ancak uzmanlara göre, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması F-35 programına dönüşü otomatik olarak sağlamıyor. Bunun için F-35 satışına ilişkin yasal düzenlemelerde öngörülen sertifikasyon ve diğer hukuki şartların da yerine getirilmesi gerekiyor.

Trump yönetiminin Kongre’ye sunacağı olası sertifikasyonun, hem CAATSA yaptırımlarının kaldırılması hem de Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil edilmesi sürecinde önemli bir dönüm noktası olması bekleniyor.