Vatandaş borç batağında: Tahsil edilemeyen kredi miktarı üç katına çıktı

Mehmet Şimşek’in uyguladığı ekonomik program vatandaşı borç batağının için düşürdü. Bankaların tahsil edemediği kredilerin devredildiği varlık yönetim şirketlerindeki borç 132 milyar liraya çıktı. Şimşek’in göreve geldiği son 3 yılda bu tutar üç buçuk katına ulaştı.

Ekonomi yönetimi, yüksek enflasyonla mücadele gerekçesiyle kredi musluklarını daha da kısacak kararlara imza attı. Geçim sıkıntısı nedeniyle borçlanmadan yaşamını sürdüremeyen milyonlar için tablo ağırlaşıyor. TCMB’nin Resmi Gazete’de yayımlanan yeni düzenlemesiyle kredili mevduat hesabı (KMH) ve bireysel kredilerde büyüme sınırları aşağı çekildi. Böylece hem ihtiyaç kredileri hem de günlük harcamalarda kullanılan kredi kanallarına yeni fren getirildi. Yüksek enflasyon nedeniyle alım gücünün düşmesi ve hayat pahalılığı, bireylerin temel ihtiyaçlarını karşılamak için daha fazla borçlanmaya yönelmesine neden oldu. Haziran 2023’ten bu yana uygulanan sıkı para politikası ile yükselen faizler yurttaşın borcunu döndürmesini de zorlaştırdı.

KREDİ ÖDEMELERİ AKSADI

Birgün’den Havva Gümüşkaya’nın haberine göre, bankaların özellikle ihtiyaç kredisi ve kredi kartlarında tahsili gecikmiş alacaklarda ciddi artış yaşandı. Bu alacakları temizlemek isteyen sektör ise tahsili gecikmiş alacak satışını hızlandırdı. Özellikle bankaların tahsil edemediği borçların devredildiği varlık yönetim şirketlerinde dikkat çekici bir artış yaşanıyor.

TCMB’nin Finansal İstikrar Raporu’na göre 2025’in ilk çeyreğinde 79 milyar lira olan varlık yönetim şirketlerindeki alacak tutarı, 2025 sonunda 101 milyar liraya yükseldi. 2026’nın ilk üç ayında ise bu rakam 132 milyar liraya çıktı. Böylece alacaklardaki yıllık artış yüzde 67,7’ye ulaştı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in göreve başladığı Haziran 2023’te varlık yönetim şirketlerinin alacak büyüklüğü 39 milyar TL seviyesindeydi. Son verilere göre bu tutar yaklaşık üç buçuk katına çıktı.

Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi verilerine göre Mart itibarıyla 2 milyon 257 bin kişinin borcu artık varlık yönetim şirketleri tarafından takip ediliyor.

SATIŞLAR BİREYSEL BORÇLARDAN

Sektördeki büyümenin ağırlığını bireysel borçlar oluşturuyor. Gelecek Varlık Yönetim’in 2026 yılı ilk çeyreğine ilişkin yatırımcı sunumunda, yılın ilk üç ayında 17 milyar TL’lik anapara satış hacmi gerçekleştiği belirtildi. Bu hacmin yüzde 93’ünü bireysel borçlar oluştururken KOBİ ve ticari kredilerinin payı yüzde 7’de kaldı.

Şirketin sektör beklentilerine göre 2026 yılının tamamında varlık yönetim şirketlerine devredilecek anapara büyüklüğünün 90-100 milyar TL’ye ulaşması bekleniyor. Satışların yüzde 75-80’inin ise yine bireysel borçlardan kaynaklanacağı öngörülüyor.